حکایت آب و نور و استغاثه

سقاخانه‌ها به انگیزه سیراب کردن افراد تشنه و در راه‌مانده در محله‌های مختلف تهران از سوی مردم ساخته می‌شد به مرور به یک نماد مذهبی تبدیل شد و مردم برای روشن ماندن این اتاقک‌های کوچک در معابر شمع نذر می‌کردند. اما چرا شمع؟

همشهری آنلاین- بهاره خسروی : تهران، این پایتخت همیشه روشن امروز، روزگاری در تاریکی محض بود. به همین دلیل مردم قبل از تاریکی هوا، هر طور شده خود را به خانه می‌رساندند تا از دست سارقان و گزند حیوانات در امان باشند. آنهایی هم که به هر دلیلی در تاریکی مجبور به خروج از خانه می‌شدند، مسیر خود را با فانوس نفتی طی می‌کردند و بهتر بود که یکی دو نفر همراه می‌داشتند. نیاز به روشنایی و نور یکی از مهم‌ترین نیازهای اهالی مردم در تهران قدیم محسوب می‌شد و به همین بهانه نذر شمع بین مردم رسم شد.

قصه‌های خواندنی تهران را اینجا دنبال کنید

یکی از مکان‌های تاریک تهران که وجود نور و روشنایی در آن می توانست گره‌گشا باشد، سقاخانه‌ها بود. سقاخانه‌ها اتاقک‌هایی در دل دیوار و معابر بودند. اغلب این اتاقک ها در ابعاد سه در چهار متری یا حتی کوچک‌تر بودند. البته ناگفته نماند عموما این سقاخانه‌ها در مسیرهای پرتردد مثل مساجد و تکایا و… ساخته می شدند تا دسترسی آسان و امنی برای هر قشری به ویژه بانوان، کودکان و سالخوردگان به آب در روزگاری پیدا کردن آب آشامیدنی کار چندان ساده ای نبود، فراهم شود.

علیرضا زمانی، تهران‌شناس، در باره اینکه نذر شمع برای سقاخانه‌ها از کجا میان مردم تهران باب شد، می‌گوید: «از یک طرف تامین روشنایی در دل شب مایه دلگرمی رهگذران کوچه‌ها و گذرها بود، به‌ویژه برای زن‌ها و بچه‌ها و از طرف دیگر، در بیشتر محله‌ها، بر اساس باورهای مذهبی و نیاز روز به آب شرب و همین‌طور خیرات برای اموات، کسانی که دستشان به دهانشان می‌رسید سقاخانه‌ای هر چند کوچک می‌ساختند تا مردم برای رفع تشنگی، نذر، راز و نیاز و مناجات به آنجا مراجعه ‌کنند. طبیعی است که در شرایط وصف‌شده، کنار منبع‌های آب، شمع روشن می‌کردند و به مرو این رفتار جنبه مذهبی پیدا کرد و مردم سعی کردند برای گره‌گشایی از کار خلق خدا به مناسبت‌های مختلف به ویژه شب‌های جمعه برای امامزاده‌ها شمع نذر کنند.»

به گفته زمانی بعضی از این سقاخانه ها دائمی بودند و بعضی هم در ایام ها و مناسبت های مذهبی مثل محرم برپا می شدند. سقاخانه نوروز خان یکی از معروف‌ترین سقاخانه های پایتخت در بازار تهران جنب بازار آهنگران بود. سراسر گذر این سقاخانه طاق‌بندی بود و اغلب شمایل بزرگان دینی و مذهبی، علم، بیرق و علامت سیاه در آن نصب می کردند.

کد خبر 810579

  • ماجرای دو لوطی مردمدار | سیلی مهدی‌قصاب دزد را آدم می‌کرد | لوطی سردمدار و لات‌های میدان اعدام

  • نذر متفاوت مستوفی‌الممالک در ده ونک | باغ بالا؛ نذر استراحت زائران امامزاده(ع)

  • یادش بخیر! نذری نان چنگالی در محله بریانک

  • نذر شاخه‌های چنار برای دیگ حسینیه | طعامی برای باران و شفای بیماران

  • حکایت آب و نور و استغاثه

  • واکنش ایران به عصبانیت عصبانیت ۳ کشور اروپایی درباره یک موشک خاص

  • اسرائیل به پایگاه مستشاران ایرانی حمله کرد | دست کم دو ایرانی شهید شدند

  • طرح اسرائیل و آمریکا برای کوچاندن مردم غزه به این ۴ کشور | جزئیات طرح و کمکی که کشورها دریافت می کنند

  • تصاویر لحظه درگیری لفظی مدیرکل میراث فرهنگی و گردشگری استان گلستان با یک محیطبان

  • جزئیات مرگ دختر ۶ ماهه در تحصن پرستاران مفید

  • داستان زندگی یکی از زنان شهرنو در آستانه انقلاب

  • تصاویر ممانعت از عبور کاروان نظامی آمریکایی توسط نیروهای الحشدالشعبی

  • کسر امتیاز از استقلال قبل از دربی | از دست رفتن همزمان صدر جدول و ۳ امتیاز حساس بازی پرسپولیس؟

  • ببینید | ماجرای قتل جنجالی جوان میبدی | درخواست مسئولان از مردم

  • تصمیم‌ مهم درباره تعطیلی مدارس | مدارس ابتدایی تهران غیرحضوری شد

  • رئیس رژیم صهیونیستی از امارات گریخت

  • خیانت بزرگی به خودم کردم که از پرسپولیس جدا شدم | باید الان اروپا بودم نه اینجا!

  • کری سنگین؛ بازیکنان پرسپولیس بدانند در حد و اندازه ما نیستند | بیرانوند مغرور نباشد و درست تصمیم بگیرد

  • حمله مسیح علی‌نژاد به دولت آلمان درباره ایران!

  • فروش حضوری خودرو در نمایندگی ها آزاد شد | جزئیات ثبت‌نام در نمایندگی‌های فروش

  • اسرائیل به پایگاه مستشاران ایرانی حمله کرد | دست کم دو ایرانی شهید شدند

  • شایعه مرگ امیر کویت | دیوان امیری واکنش نشان داد

  • مظهر پاکی در سازه‌های وقفی پایتخت

  • سقاخانه‌؛ پنجره‌ای رو به آسمان

  • پنجره‌ای رو به امید در کوچه‌های مهربانی | راز جام چهل‌کلید در سقاخانه‌ها

دیدگاهتان را بنویسید